Nước mắm truyền thống lo bị xóa sổ vì tiêu chuẩn

Theo ông Trương Tiến Dũng, Phó Chủ tịch Hội Lương thực Thực phẩm TP.HCM, đây là bản dự thảo cuối cùng
Phần mềm quản lý nhà thuốc - ThuocCloud
Phần mềm quản lý nhà thuốc - ThuocCloud
Phần mềm quản lý nhà thuốc - ThuocCloud

Dự thảo tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) về quy phạm thực hành sản xuất nước mắm do Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN-PTNT) soạn thảo dù đã kết thúc thời gian lấy ý kiến góp ý từ ngày 28/2 nhưng đến nay vẫn gây nhiều ý kiến trái chiều từ các nhà sản xuất nước mắm lẫn chuyên gia trong ngành.

Theo ông Trương Tiến Dũng, Phó Chủ tịch Hội Lương thực Thực phẩm TP.HCM, đây là bản dự thảo cuối cùng thế nhưng các cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống hầu như lại không hay biết và bản thân những hiệp hội ngành nghề như các ông thời gian gần đây mới được tiếp cận dự thảo.

"Các hiệp hội ngành nghề liên quan và nhiều cơ sở, doanh nghiệp sản xuất nước mắm truyền thống cho biết họ không được tiếp cận dự thảo. Đến cận Tết Nguyên đán Kỷ Hợi, Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao mới nhận được văn bản của Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản gửi vào, đề nghị có ý kiến gấp và nói đó là dự thảo cuối cùng", ông Dũng cho biết.

Đáng lưu ý, theo Phó Chủ tịch Hội Lương thực Thực phẩm TP.HCM, tại hội thảo đóng góp ý kiến cho dự thảo này được tổ chức hôm 27/2, đại diện nhiều cơ sở, doanh nghiệp sản xuất nước mắm truyền thống cùng các chuyên gia trong ngành đều khẳng định, nhiều nội dung quy định trong dự thảo không phù hợp với thực tế sản xuất của nước mắm truyền thống.

Chẳng hạn, dự thảo về quy phạm thực hành sản xuất nước mắm đưa ra yêu cầu kiểm soát các loại thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật trong khi nguyên liệu làm nước mắm là cá biển chứ không phải cá nước ngọt. Quy định này buộc nhà sản xuất phải tốn tiền xét nghiệm các chỉ tiêu không có nguy cơ tồn dư trong nước mắm.

Dự thảo cũng quy định nhà sản xuất phải loại bỏ cá nguyên liệu đã bị phân hủy mạnh, trong khi làm nước mắm sử dụng cá không tươi là bình thường (trừ nước mắm Phú Quốc ướp muối ngay trên tàu).

"Mỗi vùng làm nước mắm ở Việt Nam lại có một quy trình, quy chuẩn và bí quyết riêng, mang tính truyền thống, cha truyền con nối của mỗi nhà thùng, mỗi tổ hợp sản xuất và công ty tư nhân. Một điều chắc chắn là làm nước mắm thì không ai đi rửa cá.

Dự thảo về quy phạm thực hành sản xuất nước mắm đáng lẽ cần phải lấy ý kiến của các nhà khoa học, giới chuyên môn, các cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống... Thế nhưng, dường như bộ phận soạn thảo đã đi quá xa so với thực tế của việc sản xuất nước mắm truyền thống hiện nay", ông Trương Tiến Dũng nhận xét.

Ông lo ngại một khi tiêu chuẩn này được ban hành sẽ đẩy các nhà thùng, những doanh nghiệp nhỏ lẻ đang sản xuất nước mắm truyền thống vào thế khó khăn, thậm chí bị xóa sổ bởi để đáp ứng được các tiêu chuẩn này, cơ sở phải sản xuất với quy mô lớn và có khi các bí quyết làm nước mắm truyền thống sẽ không còn.

"Khi không đáp ứng được các yêu cầu mà tiêu chuẩn đặt ra, các cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống có nguy cơ bị đẩy đến tình trạng: không tự mang sản phẩm truyền thống ra bán trên thị trường được mà trở thành các nhà cung cấp nguyên liệu cho các công ty sản xuất nước mắm công nghiệp lớn. Và như vậy, không khéo nước mắm truyền thống khó tồn tại được trên thị trường", ông Dũng cảnh báo.

Nhấn mạnh quan điểm nước mắm là văn hóa, truyền thống lâu đời của dân tộc Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Lương thực Thực phẩm TP.HCM cho rằng, nếu quy phạm thực hành sản xuất nước mắm ra đời giúp thúc đẩy ngành nghề này, giải quyết công ăn việc làm, tôn vinh được nghề truyền thống, sản phẩm mang tính đặc thù của văn hóa Việt Nam thì quá tốt. Thế nhưng, nếu tiêu chuẩn ấy ra đời mà làm triệt tiêu đi số lượng và chất lượng sản phẩm thì đây là một mối nguy lớn và các nhà soạn thảo bộ tiêu chuẩn này cần phải xem xét lại.

Ông Dũng lưu ý tới đề xuất của các cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống và các chuyên gia trong ngành rằng cần tổ chức khảo sát thực tế, hội thảo khoa học tầm quốc gia để xem xét lại việc ra tiêu chuẩn về quy phạm thực hành sản xuất nước mắm nói trên, đồng thời phải phân biệt rõ: nước mắm truyền thống, nước mắm công nghiệp và nước chấm.

"Cần thiết phải nghiên cứu đưa ra quy phạm thực hành sản xuất cho cả nước mắm truyền thống và nước mắm công nghiệp, thậm chí là cả nước chấm, nhằm tránh gây khó khăn cho sự phát triển của nghề sản xuất nước mắm truyền thống ở Việt Nam, nhất là trong bối cảnh nhiều người tiêu dùng đang ăn nước mắm bằng mắt, bằng tai", ông Trương Tiến Dũng nhấn mạnh.